foto1
foto1
foto1
foto1
foto1


20 kwietnia 2019r. obchodzimy 146. rocznicę urodzin Wojciecha Korfantego - jednego z najwybitniejszych przedstawicieli przedwojennej Polski. Znakomity polityk, mąż stanu i publicysta - najbardziej zasłużony przywódca narodowy Górnego Śląska. Urodził się w robotniczej osadzie Sadzawka, na terenie obecnych Siemianowic Śląskich gdzie do dziś stoi murowany dom Korfantych. Uczył się w Siemianowicach w szkole ludowej, a następnie w Gimnazjum Królewskim w Katowicach, gdzie założył tajne kółko samokształceniowe, którego celem było szerzenie ojczystej historii, kultury polskiej oraz znajomości literatury. Relegowany i usunięty ze szkoły za antyniemiecką postawę, w 1895 roku zdał maturę eksternistycznie w Wielkopolsce i w tym samym roku rozpoczął studia na politechnice pod Berlinem. Był bardzo zdolny, uczył się języków obcych - świetnie znał język francuski i niemiecki.

Jesienią 1896 roku przeniósł się na Królewski Uniwersytet we Wrocławiu, gdzie studiował na Wydziale Filozoficznym. Razem z litewskim arystokratą Witoldem Jundziłłą dużo podróżował po Europie, w trakcie których nabrał ogłady, nieskazitelnych manier oraz towarzyskiej śmiałości. Podczas studiów działał w licznych organizacjach młodzieżowych ideowo związanych z Narodową Demokracją, jak choćby w Związku Młodzieży Polskiej - ZET. W 1901 roku został członkiem tajnej, elitarnej i decyzyjnej Ligi Narodowej, w okresie tym podjął także działalność polityczną na Górnym Śląsku. Korfanty był bliskim i wyjątkowo ważnym współpracownikiem Romana Dmowskiego. Co dała Polsce endecja przez tyle dekad istnienia i działania? Doprowadziła do uobywatelnienia oraz unarodowienia ludu i mas chłopskich, polityczną aktywizację mas społecznych, wieloletnią pracę ideową, wyraźne wysiłki na rzecz materialnego, duchowego i cywilizacyjnego podniesienia poziomu Polaków. Spowodowała wreszcie dyplomatyczną oraz skuteczną batalię w okresie wielkiej wojny o zjednoczenie wszystkich ziem polskich i odzyskanie niepodległości przez naszą Ojczyznę po 123 latach niewoli oraz upokarzających zaborów. Korfanty głosił hasła nierozerwalnej łączności Górnoślązaków z narodem polskim, domagał się równouprawnienia narodowego Polaków. Był zdecydowanym przeciwnikiem socjalizmu, kosmopolityzmu, polityki insurekcyjno-romantycznej; był gorącym zwolennikiem poprawy warunków materialnych robotników. Pragnął demokratyzacji i liberalizacji państwa pruskiego znanego ze skutecznego zwalczania oraz łamania polskości. Korfanty był redaktorem naczelnym "Górnoślązaka"- pisma głównie zajmującego się problematyką społeczno-polityczną ale również polską oświatą i kulturą. Jego liczne artykuły a zwłaszcza "Odezwa do ludu śląskiego" budziły prawdziwą nienawiść Niemców, a zwłaszcza pruskich władz policyjnych. W 1902 roku za publikację dwóch bardzo ważnych artykułów trafił do niemieckiego więzienia we Wronkach. Pod rządami pruskimi był około siedemdziesiąt razy karany za "przestępstwa polityczne", wiele godzin spędził na uciążliwych przesłuchaniach policyjnych. W latach 1903-1912 oraz w 1918 roku był posłem do Reichstagu i pruskiego Landtagu. Wstąpił do koła polskiego w parlamencie II Rzeszy, które grupowało polskich posłów z terenu całego zaboru niemieckiego. 25 października 1918 roku wystąpił tam z bardzo głośnym żądaniem przyłączenia do państwa polskiego wszystkich polskich ziem zaboru pruskiego. Postawa taka wymagała od niego wielkiej, osobistej odwagi cywilnej i politycznej odpowiedzialności której nigdy mu nie brakowało. Miał duże powodzenie i poparcie polityczne u kobiet, choć nie mogły one wtedy na niego głosować. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości oraz suwerenności politycznej przeniósł się do Poznania będącego przez całe dwudziestolecie międzywojenne bastionem endecji. W 1918 roku wszedł w skład komisariatu Naczelnej Rady Ludowej stanowiącej de facto rząd Wielkopolski podczas zwycięskiego powstania wielkopolskiego. To Wojciech Korfanty pojechał po wielkiej sławy pianistę Ignacego Jana Paderewskiego i wrócił z nim do Poznania. W styczniu 1920 roku ten wielki polski patriota został mianowany przez polski rząd komisarzem plebiscytowym na Górnym Śląsku. Na tym trudnym i bardzo odpowiedzialnym stanowisku kierował całością przygotowań politycznych, organizacyjnych i propagandowych. Po niekorzystnej dla Polaków interpretacji wyników plebiscytu przez Anglików i Włochów proklamował oraz stanął na czele ostatecznie zwycięskiego III powstania śląskiego. W latach 1922-1930 sprawował mandat posła na Sejm I i II kadencji z ramienia Chrześcijańskiej Demokracji, której był twórcą i przywódcą. Chrześcijańska Demokracja dała początek w Polsce chadecji. Korfanty był najlepszym polskim kandydatem na premiera II Rzeczpospolitej z wyraźnym poparciem endecji, Narodowej Partii Robotniczej oraz ludowców Wincentego Witosa. Niestety, jego znakomitą kandydaturę obaliła lewica i osobiście Józef Piłsudski dla którego był on bardzo groźnym politycznym rywalem. Wojciech Korfanty i Roman Dmowski to najwięksi oraz najzdolniejsi przeciwnicy polityczni "zbawcy narodu" Józefa Piłsudskiego. Od października do grudnia 1923 roku pełnił funkcję wicepremiera w rządzie największego przywódcy ludowego i trzykrotnego premiera II RP - Wincentego Witosa. W 1924 roku Korfanty został wydawcą poczytnych i opiniotwórczych dzienników: "Polonia" oraz "Rzeczpospolita". Jak już wspominałem wcześniej Korfanty był politycznym przeciwnikiem socjalisty Piłsudskiego i jego szalonych, niedorzecznych i zgubnych pomysłów na Polskę. Po brutalnym zamachu majowym w 1926 roku i pozaparlamentarnym zwycięstwie sanacji stał się obiektem licznych, wstrętnych i podłych ataków z jej strony. W 1930 roku został aresztowany i wraz z posłami Centrolewu osadzony w twierdzy brzeskiej. Po uwolnieniu wrócił na swój ukochany Górny Śląsk, jednak w obawie przed kolejnymi represjami wiosną 1935 roku wyemigrował do stolicy Czechosłowacji - Pragi. Perfidna sanacja nie wydała Korfantemu listu żelaznego i nie pozwoliła mu wrócić na pogrzeb jego własnego syna Witolda, który chorował na serce. Ten wielki Ślązak był jednym z głównych założycieli antysanacyjnego frontu Morges oraz Stronnictwa Pracy. Po aneksji Czechosłowacji przez nazistowskie Niemcy wyjechał do Francji, lecz w obliczu realnej groźby wybuchu kolejnej wojny światowej Korfanty potajemnie wrócił do kraju. Aresztowany w kwietniu 1939 roku został osadzony na Pawiaku, gdzie pomimo licznych protestów opinii publicznej spędził prawie trzy miesiące. Został zwolniony z sanacyjnego więzienia w lipcu 1939 roku w wyniku ciężkiej choroby. Antypolska sanacja nie chciała by Wojciech Korfanty - taka legenda i znakomita postać zmarła im w niewoli. Jedna z hipotez mówiła, że ściany jego celi były celowo nasączone oparami arszeniku.

Wojciech Korfanty zmarł 17 sierpnia 1939 roku w Warszawie na kilkanaście dni przed wybuchem II wojny światowej, która dla Polski okazała się być prawdziwą i totalną katastrofą. Ten Wielki Polak został pochowany w Katowicach, na cmentarzu przy ulicy Francuskiej, zwanym Śląskimi Powązkami. Jego pogrzeb na który przybyło prawie 150 tysięcy rodaków z prawie całego kraju zamienił się w wielką i właściwie ostatnią manifestację patriotyczną w II RP. W 2009 roku powstał o tym wielkim i wspaniałym Polaku dokumentalny film pod wiele mówiącym tytułem: „W pogardzie i chwale - Wojciech Korfanty.” W 1997 roku został on pośmiertnie odznaczony przez prezydenta III RP Aleksandra Kwaśniewskiego najwyższym odznaczeniem państwowym - orderem Orła Białego.

Wojciech Jurczyk

Komentarze obsługiwane przez CComment

W polityce trzeba nie żałować wysiłku, trzeba wszystko zrobić, żeby się nie omylić. Bo omyłka często bywa zbrodnią.
Roman Dmowski



Roman Dmowski

Jeden z ojców odzyskanej niepodległości Polski. Założyciel Komitetu Narodowego Polski.

Czytaj więcej

Jędrzej Giertych

Ideolog Obozu Narodowego, dyplomata i dziennikarz. Bliski współpracownik R. Dmowskiego, autor wielu książek i rozpraw historycznych.

Czytaj więcej

Adam Doboszyński

Polityk, pisarz i intelektualista, związany z obozem narodowym. Działacz Obozu Wielkiej Polski.

Czytaj więcej

Deklaracja Ideowa

OWP jest organizacją świadomych sił narodu, mających za zadanie uczynić go zdolnym do silnego ujęcia w swe ręce spraw swoich.

Czytaj więcej